ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԿԱՆ ԲԱՆԱՀՅՈՒՍՈՒԹՅՈՒՆ ԿԱՄ ՍՏԵՐԻ ՈՂԿՈՒՅԶԸ

ՀԱՍՄԻԿ ԳՈՒԼԱԿՅԱՆԻ ՀԱՐՑԱԶՐՈՒՅՑԸ ՓԻԼ. ԳԻՏ. ԴՈԿՏՈՐ ՀՐԱՉԻԿ ՄԻՐԶՈՅԱՆԻ ՀԵՏ

ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԿԱՆ ԲԱՆԱՀՅՈՒՍՈՒԹՅՈՒՆ ԿԱՄ ՍՏԵՐԻ ՈՂԿՈՒՅԶԸ

ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԿԱՆ ԲԱՆԱՀՅՈՒՍՈՒԹՅՈՒՆ ԿԱՄ ՍՏԵՐԻ ՈՂԿՈՒՅԶԸ

Վերջերս մեր հաղորդումերից մեկում ներկայացրել ենք փիլիսոփայական գիտ. դոկտոր Հրաչիկ Միրզոյանի և բան. գիտ դոկտոր Նատալիա Գոնչարի հեղինակած «Ինչու է Թուրքիան կոչ անում Հայոց ցեղասպանության դատը վստահել պատմաբաններին» վերնագրով հոդվածը, որտեղ նրանք գիտական անաչառությամբ պատասխանել են քաղաքագետ, իրավաբան, թուրքական արդի պաշտոնական պատմագրության ներկայացուցիչ Մեհմեդ Փերինչեքին` Մոսկվայում վերջինիս հրատարակած «Հայկական հարցը ռուսական պետական արխիվների 120 փաստաթղթում» վերնագրով գրքի կապակցությամբ:
Մեր համալսարանական դոկտորների հաջորդ համատեղ աշխատանքը, սակայն, սրանով չի ավարտվել: Նրանց հերթական` «Ազգային գրականության պատմության ադրբեջանական տարբերակը քննական դիտարկմամբ» հրապարակումը «Բանբեր Երևանի համալսարանի» պարբերականում [2011-ին (134.1)] ադրբեջանցի թուրքերի վերջին` «Աստղային ողկույզ: Ադրբեջանի բանահյուսությունը և գրական հուշարձանները» վերնագրով «գլուխգործոցի» մասին է, որը նույնպես լույս աշխարհ է եկել ռուսաց մայրաքաղաքում, 2009-ին` այս անգամ «Գեղարվեստական գրականություն» կոչված հեղինակավոր հրատարակչությունում: Այս անգամ Հրաչիկ Միրզոյանը և Նատալիա Գոնչարը ներկայացրել են ադրբեջանական բանահյուսական մտքի վայրագությունն ու սնանկությունը, ցույց տվել ոչ միայն ադրբեջանցի գիտնականների բազմաթիվ սխալներն ու հակագիտական պնդումները, խոսքի ադրբեջանցի վարպետների գլուխգործոցներն ու ադրբեջանական ակադեմիական գիտության ողկույզից կախված փարթամ ստերը (ժողովածուն պատրաստվել է երկու ակադեմիկոսի, մի մեծ խումբ դոկտորների ու պրոֆեսորների ջանքերով, ՌԴ-ում Ադրբեջանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Փոլադ Բյուլբյուլ օղլու ճռճռան նախաբանով), այլև ուրիշ ժողովուրդների գրական-մշակութային արժեքները սեփականաշնորհելու և այլ խոտելի երևույթներ` լեզվական իրենց հարիր մակարդակով: Այստեղ, իհարկե, զարմանալի ոչինչ չկա, բացի այն, որ այս ՙգլուխգործոցը՚ հրատարակվել է Անկախ Պետությունների Համագործակցության երկրների հումանիտար աջակցության միջպետական հիմնադրամի հովանավորությամբ: Այդ դեպքում, վերանալով բովանդակությունից, ուզում ես ասել` ռուսները գոնե իրենց մայրենի՛ն փորձեին հարգել…
Որ Ադրբեջանի դպրոցական դասագրքերում ներկայացված պատմությունը, ռուս մասնագետների իրական կարծիքով, անեկդոտ է, գիտեինք, բայց որ նման մակարդակի ժողովածու են հրատարակել, սա արդեն այլ թեմա է: Պարզապես ուզում եմ մտածել, որ ռուսները, հավանաբար, հատուկ են հրատարակել այդ գիրքը` ցույց տալու համար ադրբեջանական գիտության իրական «պերճանքն ու թշվառությունը»:
Նրանք, ովքեր ազատ ժամանակ ունեն, թող չալարեն ու թերթեն ադրբեջանական հատկապես վերջին շրջանի «քերթվածքները». բավական զվարճալի պատմություններ կկարդան մարդասիրության ու գեղեցկության ադրբեջանցիների հազարամյա դպրոցի և զարմանահրաշ այլ երևույթների մասին: Օրինակ` կիմանան, որ շումերները սրանց հետնորդներն են, կամ «Ավեստան» ադրբեջանական մշակույթի հուշարձան է, ադրբեջանցիներ են թե՛ Մովսես Կաղանկատվացին, թե՛ Դավթակ Քերթողը. ի դեպ, ո՛չ «Ավեստան» ո՛չ Մովսես Կաղանկատվացու և Դավթակ Քերթողի գործերը մինչ այժմ ադրբեջաներեն չեն թարգմանվել… Կհայտնաբերեն նաև, որ ադրբեջանցիներ են 12-րդ դարի պարսիկ բանաստեղծ Նիզամի Գյանջևին, 15-րդ դարի արաբ բանաստեղծ Մուհամեդ Սուլեյման Ֆիզուլին` ծնված Բաղդադի մերձակա Քերբալա քաղաքում, Արևելքի մյուս բոլոր մեծերը: Իսկ ավելի լուրջ` կուզեի հրաշք տեղի ունենար, և իմանայի` ադրբեջանցիներն իրենք հավատո՞ւմ են իրենց ասածներին… Սրանք այնքան անուղղելի պատմաշինարարներ են, որ գիտությունամերձ աներևակայելի մտավարժանքներ են անում, պատմական-գրական-բանհյուսական հիբրիդներ են լույս աշխարհ բերում իրենց օրապակաս պատմության դատարկ խեցին լցնելու համար, որ չեն էլ զգում, թե ինչպիսի զավեշտալի վիճակում են հայտնվել…
Նման դեպքերում հիշում եմ Արամ Հայկազին և հատկապես նրա հետևյալ խոսքերը. «Թուրքը Արարչագործութեան մեծագոյն սխալն է ու ամօթը… Շնչաւորներուն ամէնէն վայրագն ու ստորինը…. Թուրքը ստեղծելուդ համար չե՞ս ամչնար, Աստուած…»:

«Վէմ» ռադիոկայան,
1. 05. 2013

Տես նաև ՝ Թուրքական հերթական կեղծարարություն

8 идей о “ԱԴՐԲԵՋԱՆԱԿԱՆ ԲԱՆԱՀՅՈՒՍՈՒԹՅՈՒՆ ԿԱՄ ՍՏԵՐԻ ՈՂԿՈՒՅԶԸ

  1. Samvel Tsaturyan

    Բա սրա վերջը ինչ է լինելու:Ես փորցում եմ իմ շրջապատի միջոցով տարածել հայ պատմության նորությունները Ռուսական հանրության մեջ ,չեն ընդունում,սուր վիճաբանություններ են տեղի ունենում.Ռուսաստանում, շատ թույլ է մեր պրոբոգանդան և ըմբռնումը:Նույնիսկ չեն ընդունում Կիևի եվ Մոսկվայի Հիմնադրումը հայերի կողմից:

  2. Garegin Nalbandian

    Turkian, Azerbaijane, yev Vrastane petakan masshtabov misht kheghatryurum en patmutyune irents ogtin yev I vans Hayeri. Mi kani Hay anhatner kan vor misht paykarum en drants dem online/internetov. Chisht e urish Hayer el irents zairuytn en hatnum ayd forumnerum, bayts da professional chi chnahats vor goveli e miayn ayn bani hamar vor antarber kam vakhkot chen mer Hayere u anum en ayn inch karogh en… Mez petk e steghtsel mi system vore kvardzatrvi Hayastani Hanrapetutyan koghmits kam Hay barerar kazmakerputyunneri koghmits vor hetevoghakan u anendhat hetevenk tshnamineri taratsats sterin u masnagitakan makardakov dimadrenk tshnamu sterin. Ays teghekatvakan paterazmn el petk e haghtenk. Tshnamin pordzum e aynkan stel Minchev vor 50 tari kam 100 tari kam apagaum irents stere endunven vorpes chshmartutyun…

  3. Garegin Nalbandian

    Orinak Joseph Ben Aaron/Josipon, a Khazar Turk, wrote that Torgom/Togarmah means Turkoman yev Torgome Turkakhos azgeri nakhahayrn e. Hev sa grvats e Wikipedia kaykejum. Joseph Ben Aaron was rejected by Jewish encyclopedia and other Jewish and Christian literary sources as a writer full of historical errors and for adding false information. Bayts Wikipedia kaykejum Torgomi masin kardatsoghe kenduni te da chisht e yev chi prpti Joseph Ben Aaroni masin teghekutyunner chi havaki. Torgome Hayki yev Hayki yeghbayrneri hayrn e eghel — Juanshir — Georgian Chronicles; Ghevond Alishan yev Hovhannes Kathoghikos — Armenia Before It Was Named Armenia — available on Google books. Sa miayn mekn e ayn bazmativ sterits…

  4. Garegin Nalbandian

    Centurion, yes teghyak chem te Kievian Rusian ov e Karutsel. In kartsikov est I’m kardatsats resourceneri ayn karutsvel Ki Dynatsi koghmits. Chi batsarvum naev vor Kiev karutvats lini Cimmerneri jhamanak. Yete urish paster unek Kievi masin, khndrum em grek. Endunvats varkats e vor Moskvan karutsvel e Meshechi jharangneri koghmits, isk Meshechi tghan, Shibashni anunov, himnel e Sebastia kaghake, vore Pokr Hayqi mayrakaghakn er. Mesheche hamarvum e Mushki tseghakhmbi nakhahayre, isk Mushki Tseghakhumbe aprel e Aratsni Geti shrjanum. Mushkinerits en Mush yev Mokats/Moxoene teghanunnere. Rusneri masin ka yerki varkats — 1) Rusnere Urartui Rusas Tagavori serundnern en (Rshtuni aznvakan entanike nuynpes Rusas Tagavorits en) erb Assorestane gravets Urartun, Rusasi entanike pakhav hyusis 2) Runere hamarvum en Rusynneri jharangnere, aysinkn Rusneri tsagumnabanutyune nuynpes vicheli harts e inchpes vor Kievine… Yete urish teghekutyunner unek khndrum em grek ayd masin.

  5. Hayagitaran Hayastan

    Հայագիտարանը ոչ-շահութաբեր կազմակերպություն է։ Այն չունի եկամուտի սեփական աղբյուրներ։ Կայքէջի գոյատևման և զարգացման համար անհրաժեշտ են դրամական միջոցներ։ Անգամ նվազագույն ֆինանսական միջոցներով կարելի է օգնել կայքի հետագա զարգացմանը։ Ովքեր կգնահատեն այս ազգանվեր աշխատանքը և կցանկանան մասնակցել նրա զարգացմանը, կարող են աջակցել մեզ։ Շնորհակալություն ․․․
    //www.hayagitaran.info/baregortutyun/

Добавить комментарий