ՍՅՈՒՆՅԱՑ ԴՅՈՒՑԱԶՆՈՒՀԻՆ. ՓԱՌԱՆՁԵՄ ԹԱԳՈՒՀԻ

Հասմիկ Գուլակյանի զրույցը ԵՊՀ հայոց պատմության ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր Պետրոս Հովհաննիսյանի հետ

Paintings by Rubik Kocharian 10 Օգոստոս, 2013 ·"Last Battle of Queen Pharandzem", 32"x44", oil on linen (նկարի կառուցվածքի մանրամասերը քննարկել են Սուրիկ Ասմարյանը և Ռուբիկ Քոչարյանը, նպատակ ունենալով ստեղծել մարտընչող Փառանձեմի կերպար:

ՍՅՈՒՆՅԱՑ ԴՅՈՒՑԱԶՆՈՒՀԻՆ. ՓԱՌԱՆՁԵՄ ԹԱԳՈՒՀԻ

Փառանձեմ թագուհին քաղաքական և պետական գործչի եզակի տիպար է, որի կերպարը, պատմաբան Պետրոս Հովհաննիսյանի արտահայտությամբ, «…աղճատված էր հայ տղամարդ-պատմագիրների ու պատմաբանների գրչի ներքո»: Նման դեպքերում միշտ եմ ասում, որ ոչ մի կերպ չեմ կարողանում հասկանալ, թե ինչպես է տղամարդը կարողանում նախանձել կնոջը: Ցավոք, այդպիսի տղամարդկանց պակաս մեր միջավայրում երբեք չի եղել…

Վերջերս «Հայգիտակ» հրատարակությունը լույս է ընծայել Սփյուռքի մեր ամենանվիրյալ հայագետներից Հրանտ Արմենի «Փառանձեմ թագուհի» մենագրության արևելահայերեն փոխադրությունը, որտեղ հեղինակը խոստովանում է. «…հնագետի նման, որ տարիների փոշիներից և մրից աղավաղված դիմանկարների վրայից մաքրում է օտարոտի շերտը, փորձեցի լույս աշխարհ հանել իսկական պատկերը` ճանաչելի գույներով և գծերով <…>: Որպես 4-րդ դարի պատմիչ, նա (Փավստոս Բուզանդը – Հ. Գուլակյան) միակ աղբյուրն է այս քստմնելի պատմության: Նրան ընդօրինակելով մեր ապագա պատմաբանները, գրեթե մինչև մեր օրերը, կրկնում են այդ քստմնելի սուտը: Եվ Փառանձեմին վերագրված այս ոճիրն է, որ նրա անունն ու վարկը մրոտել է, և նա ատելի է դարձել գալիք սերունդներին <…>: Այդ իսկ պատճառով էլ պարտավոր ենք այդ ահավոր պատմությունը քննել հանգամանորեն: Քանզի եթե դա հերյուրանք է, ապա ինչ դաժան անարդարություն է առաքինի, հայրենասեր, հերոսական հայուհու հանդեպ և այն էլ 16 դար շարունակ»:

ՍՅՈՒՆՅԱՑ ԴՅՈՒՑԱԶՆՈՒՀԻՆ. ՓԱՌԱՆՁԵՄ ԹԱԳՈՒՀԻ – Parandzem of Siunik

ՍՅՈՒՆՅԱՑ ԴՅՈՒՑԱԶՆՈՒՀԻՆ. ՓԱՌԱՆՁԵՄ ԹԱԳՈՒՀԻ – Parandzem of Siunik

 Ինչո՞ւ է Հայոց թագուհին մոռացության մատնվել: Ավելին, ինչո՞ւ է Սյունյաց աշխարհի «զարմանագեղ դստեր». մասին գրող առաջին պատմիչը` Փավստոս Բուզանդը, ինչպես նշում է Հրանտ Արմենը իր երկի նախաբանում, «արգահատելի անճարակությամբ» աղավաղել փաստերը և ամբաստանել թագուհուն: Ո՞ւմ էր ձեռնտու այսքան զազրելի, այսքան հանցավոր անարդարությունը…

«Վէմ» ռադիոկայան
24. 09. 2014

13 идей о “ՍՅՈՒՆՅԱՑ ԴՅՈՒՑԱԶՆՈՒՀԻՆ. ՓԱՌԱՆՁԵՄ ԹԱԳՈՒՀԻ

  1. Sofia Armeni Khachatrian

    Միայն կույր պետկ է լինի մարդ որ չհասկանա որ Փավստոս Բյուզանդ ասորին Փառհանձեմին եկեղեցու պատվերով է վարքաբեկել : Այն ինչ նրա նման թաքուհի չեք հանդիպի մեր պատմության մեջ: Խորհին շնորհակալություններ Հրանդ Արմենին Փառանձեմին նոր հայեցու ձեւով ներկայացնելու 1700 տարի անց իմ սիրած թագուհուն մաքրեցին եկեղեցու կողմից նետված անբարո կեղտից:

  2. Сурик Асмарян

    < Մարտնչող Փառանձեմ>-ի նկարը պատկանում է ամերիկահայ նկարիչ Ռուբիկ Քոչարյանի վրձնին /2012/3 թթ/: Անկախ այն բանի, թե ով՝ ինչ է գրել կամ ինչ է մտածում Փառանձեմի մասին, արվեստագետ նկարիչն ինքնուրույն կերպով էր եկել այն համազմանը, որ, ինչ-որ բան այնպես չէի եղել, ինչը գրել է Արշակ և Պապ թագավորներին ատող Բյուզանդը, ունենալով այն համոզումը, որ Փառանձեմ թագուհին գլխավոր է ոչ միայն Արտագերս բերդի պաշտպանությունն, այլև կռիվ է տվել թշնամուն…

Добавить комментарий